Sera ısıtma borularının yerleşim planından montajına, testinden dengelemesine kadar uygulamada izlenen adımları ve sık yapılan hataları anlattık.
Sera ısıtma borularının döşenmesi, sahadaki en görünür iş olsa da aslında işin son aşamasıdır. Boruların nereye, hangi çapta ve kaç devre halinde döşeneceği proje aşamasında belirlenir. Bu yazıda sahadaki uygulama adımlarını ve dikkat edilmesi gereken noktaları özetliyoruz.
1. Yerleşim Planı
Uygulama, ısı kaybı ve hidrolik hesaplara göre hazırlanan boru yerleşim planıyla başlar. Planda bitki sıraları boyunca uzanan ana ısıtma devreleri, sera çevresi devreleri, varsa zemin veya tezgâh altı devreleri ile kollektör konumları yer alır. Devre uzunlukları mümkün olduğunca dengeli tutulur.
2. Boru ve Malzeme Seçimi
Bitki sıralarındaki devrelerde çoğunlukla çelik borular, zemin ve yardımcı devrelerde ise sıcaklığa dayanıklı plastik borular kullanılabilir. Seçim; çalışma sıcaklığı ve basıncı, su kalitesi ve beklenen kullanım ömrüne göre yapılır. Ayrıntılar için sera ısıtma boruları sayfamıza bakabilirsiniz.
3. Taşıyıcılar ve Aks/Kot Kontrolü
Borular, projede belirlenen yükseklik ve aralıklarda taşıyıcılarına yerleştirilir. Boruların ray olarak da kullanılacağı sistemlerde aralıkların ve kotların hassas tutulması ayrıca önemlidir. Isıl genleşmeyi karşılayacak detaylar uygulamada atlanmamalıdır.
4. Birleşimler ve Kollektör Bağlantıları
Boru birleşimleri malzemeye uygun yöntemle (kaynak, dişli veya mekanik bağlantı) yapılır. Her devre kollektöre kesme ve balans vanalarıyla bağlanır. Hava atma ve boşaltma noktaları devrelerin en yüksek ve en düşük noktalarına göre yerleştirilir.
5. Basınç Testi ve Yıkama
Montaj tamamlandığında sistem, proje basıncına göre sızdırmazlık testine tabi tutulur. Test sonrası tesisat yıkanarak montaj kaynaklı kirlerden arındırılır; bu adım pompaların ve eşanjörlerin korunması için önemlidir.
6. Hidrolik Dengeleme ve Devreye Alma
Sistem doldurulup havası alındıktan sonra her devrenin debisi ölçülür ve balans vanalarıyla ayarlanır. Gidiş-dönüş sıcaklıkları kontrol edilir; sera boyunca sıcaklık dağılımı gözlemlenir.
Sık Yapılan Hatalar
- Hesap yapılmadan, “benzer seradaki gibi” boru döşemek
- Çok uzun ve birbirinden farklı uzunlukta devreler oluşturmak
- Balans vanası koymamak veya devreye almada ayar yapmamak
- Hava atma noktalarını ihmal etmek
Sera içi borulama, sera mekanik tesisatının bir parçası olarak ısı merkezi ve pompalarla birlikte ele alındığında verimli çalışır.
